Haziran ayının ortasını geçtik. Hava yeni yeni ısınıyor. Çok sevdiğim birinin doğum günü yaklaşmakta. İdil büyüyor. Ben büyüyorum. Her 33 yılda insanın yeniden doğduğunu okudum bugün. Her yıl başka bir Hande ‘ye evriliyorum. Bunu seviyorum.

Bu yıl 2 kedi getirdi Ferhat eve 1 tanesi öldü, biri sahiplendi. Aşağıda 4 yavru doğurdu Karpati. 3 ü halen yaşıyor. Hatta annesi bıraktı artık onları.

İdil okula başladı. Emmeyi kendi isteğiyle bırakabildi. Kendi uyumaya başladı. Kitaplara çok düşkün. Roald Dahl’ın Cadılar kitabını okuduk, filmini izledik. Charlie’nin Çikolata Fabrikası ve Matilda’yı da çok beğendi. Artık birlikte film izleyebiliyoruz. Benim çocukken izlediğim filmleri onun da beğenmesi hoşuma gidiyor. Paulie bunlardan biri. Benim okuduğum kitapları da okuyabilsin diye saklıyorum romanlarımı da. 10 yıl sonra ne kitap kalacak bu ülkede ne de kalanları alabilecek para diye tahmin ediyorum. İdil; güzel çoban şiirim, aşk’ım.

Bu yıl her şeyi düşünüp hatırlayacak zaman bulabildim. İzlediğim güzel bir filmde ‘I maybe spent most of my life just remembering’ diyordu. Buna son iki yıldır ara vermiştim. Devamında ‘what’s remembered lives’ diye de ekliyordu kadın. Hatırlanan şey yaşamaya devam eder.  Eski arkadaşlarımla iletişim kurabildim. Onları unutmamış ama düşünmeye ara vermiştim, bilinçsizce. Onlara şunu diyebilmeyi çok isterdim: Bütün kibirlerim, kıskançlıklarım, hırslarım ve inatlarımdan arındım. Mutlu olmanız beni mutlu ediyor.

Güzel filmler izledim. Mon Roi, The Sound of Metal beni büyüledi. Parasite, Nomadland, Shiva Baby’ yi eğlenerek izledim. Veba Geceleri ve Frans de Waal okudum. Frans de Waal’ın kitabı, evrimsel süreçte sosyal yapımızın nereden nereye geldiği bağlamında ve kendimi dünya üzerinde insan ve kadın rollerinde nereye koymam gerektiği konusunda beni çok etkiledi. Cinsel yönelimlerin ve ilişkilerin doğal yönünü anlamama çok katkı sağladı. Neyin doğal olduğu konusunda beni oldukça ikna etti. Bu arada İtalyanca öğrenmeye başladım. Daha çok şarkı dinlemeye başladım. Neyi istediğimi ve istemediğimi daha iyi biliyorum.

Buradayım, burada olmak benim seçimim olabildi sonunda.

The post Midsommar first appeared on Kedi Güncesi.

Bu olayı takip eden haftalarda Şirinler’i izlerken eski- belki 20 yıl öncesinde çekilmiş bir bölümünde, Şirine’nin faresi Cızırtı da hayatını kaybetti. Şirine çok ağladı ve üzüldü ancak Şirin Baba gayet açık bir dille ölümün herkesin başına geleceğini ve bunun bir doğa kanunu olduğunu söyledi. Bu bölümü birlikte izlerken hiç müdahale etmedim. Şirin Baba söylenecek her şeyi söylemiş İdil de hiç yadsımamıştı.

Şimdiki çizgi filmler ve kitaplarla kıyaslarsak bu bölüm inanılmayacak derecede gaddar ve pedagojik açıdan uygunsuz. Ancak bir o kadar da şimdiki kitaplardan daha hayata bağlı, bu yüzden şunu düşünmeden edemedim ; çocuklarımızı böylesine izole bir duygu çerçevesinde yetiştirmek ne kadar doğru?

Einstein, çocukların hayal gücü için peri masallarının öneminden bahseder. Peri masallarını bilirsiniz; ölüm ve yaşam, kötüler ve iyiler içiçedir. Zalim ve dehşet verici olaylar yaşanır. Çocukken bu masallardan ben de çok okudum. Ancak derinlemesine üzüldüğümü hatırlamıyorum. Hatta aksine hiçbiri beni okuduğum ilk ve tek Ömer Seyfettin kitabı kadar çocuk kalbimi üzüp yaralamamıştır. O günden sonra Türk yazarların kitaplarını okumaktan çocuk aklımla bile imtina ettim. Yabancı kitaplarda anlamını veremediğim bir çekicilik, mutluluk ve huzur varken, Türk yazarların kitapları beni boğuyordu. Bugünün hayat gerçeklerinden arınmış medyalarıyla Kemalettin Tuğcu kitapları arasında bir orta yol olmalıydı. Kitap seçiminin ne denli önemli olduğuna dair çok düşündüm. Şimdi İdil için de ‘çocuk kitapları seçerken nelere dikkat etmeliyim’ e dair bir kaç madde yazmak istiyorum.

• • Çocuk kitapları seçerken ben yabancı kitaplara öncelik veriyorum. Kimin ne düşündüğü konusunda hiç kafa yormadan söyleyebilirim ki yabancı yazarların pedagojik olarak yazdıkları kitaplar, seçtikleri cümleler, kitaplarında kullandıkları context çocuklar için çok daha uygun. Kabul edelim ki yaşadıkları hayat ve aldıkları eğitim bizim çok ilerimizde. Elbette ki harika Türkçe kitaplar da var. Ancak bizdekilerin aksine yabancı kitapların içeriğine bakarsanız çok ciddi yol ve yöntem izlediklerini görebilirsiniz. Benim en çok dikkatimi çeken husus; bir  Türkçe çocuk kitabında temel amacın çocuğa illa ki bir ders vermek olduğu. Bu kitapların öylesine ruhuna işlemiş ki hikaye mutlaka bir kötü davranış içeriyor. Bundan kötü bir sonuç çıkıyor. Çocuk bundan bir ders alıyor. Bu ders birçok kez tekrarlanıyor. Çocuğun bu dersi anladığından emin olunduktan sonra araya başka nasihatler de sıkıştırılıyor. Ne kadar sıkıcı değil mi? İzlediğiniz her Türk çizgi filmine, çocuk kitabına bakın. Böyle bir yol izlediğinden adım gibi eminim. Oysa bir Julia Donaldson kitabını ele alalım. Kahramanın başından türlü olaylar geçer ancak çocuğun bu hikayeden alması gereken bir ders yoktur. Sadece yaşamdan bir kesit ele alınır. Ne doğru vardır ne yanlış; ne haklı ne de haksız. Eğlenceli olan yoldur, yolda başına gelenlerdir. Yolun sürprizleri veya sıradanlığıdır, çizimlerin güzelliğidir… Çocuk kitabı okur ve tatlı uykulara dalar. “Hımm, ben de bu dersi aldım artık böyle davranmayayım” demez.
  • Yabancı ya da yerli kitaplar farketmeksizin dikkat ettiğim diğer bir husus somut ve soyut kavramların çocuğun yaşına uygunluğu. Kitap fazlasıyla soyut ifadelerden, duygulardan ve düşüncelerden bahsediyorsa üstünde hangi yaş için uygun olduğunu yazmasına bakmaksızın satın almıyorum. Eğer almışsam sadeleştirerek okumaya gayret ediyorum. Çocuğunuzun dil gelişiminin zihinsel gelişiminden önde olduğunu unutmayın. O size bir çok şeyden bahsedebilir. Ama bu onun bunları sadece bir papağan gibi ezberlemiş olabileceği gerçeğini değiştirmez.
  • Küçük yaş gruplarında görselleri bol kitaplar elbette tercihimdir. Ancak koca iki sayfaya tek bir cümle yazan kitaplara da asla prim vermiyorum. Bu bir çeşit kazıktır!
  • Tekrar ve ritim duygusu küçük çocuklarda öğrenmeyi her zaman hızlı ve eğlenceli bir hale getirir. Bol tekrar cümleleri içeren kitaplar -özellikle İngilizce öğretiminde tercihimdir. Three Little Pigs kitabında olduğu gibi aynı olay 3 kez tekrarlanır ve aynı ifadeler kullanılırsa bu cümleler akılda çok daha iyi kalır.
  • Ben 3 yaşına dek aldığım kitapların çoğunda, ona uygun değilse  metne bağlı kalmadan hikayenin aslına sadık kalarak cümleleri İdil’in seviyesine uygun hale getirerek okudum. Bazen sevdiğimiz bir sayfada görsellere bakarak çok uzun süre geçirebiliyorduk. Küçücük bir salyangoza dakikalarca baktığımızı, kendi içinde ona bir hikaye uydurduğumuzu hatırlıyorum. Çocuğunuzun seviyesine uygun olmayan yerleri okumaktan imtina ederseniz daha eğlenceli bir okuma vakti geçirebilirsiniz.
  • Son olarak geçenlerde instagramda gördüğüm bir akımdan bahsetmek istiyorum: 1yılda100kitap… Bu nasıl bir mantıktır ki eğitim psikolojisi almamış insanlar kafalarına göre bir akım başlatabiliyorlar. Kitap okumak meyve suyu içmek gibi bir eylem değildir. Çocuk için tekrar, hayatının bu döneminde çok önemlidir. Aylarca aynı filmi izleyen çocuklar görmüşsünüzdür. Bu, onun hikayeyi kendi içinde sindirmek için yaptığı bir eylemdir. Bir kitap defalarca okutabilir. Zaman ve mental ease çocukların ihtiyacı olan şeylerden en önemlisidir. Onların hayata acleleleri yoktur. Bitirip atılması gereken kitaplar beyinlerine zarar verir. Durup uzunca düşünmek ve anlayabilmek isterler. Hikaye okurken bile arada durup resimlere göz atmalarını beklemek gerekir. Kendi hayatlarımızın acelesine onları da dahil etmemeliyiz. Bir yılda 1000 kitap okuyan- okunan bir çocuğun dönüp de baktığında ne hatırlayabileceği, öğrenebileceği düşünülebilir ki? Kitap seçerken gerçekten dikkat etmeliyiz. Bir öğretmen olarak öğrencilerimin kitap okumaktan nefret ettiklerini görmek beni gerçekten çok üzüyor. Bunun sebebinin öncelikli olarak yanlış kitapları zorla okutan diğer meslektaşlarımın ve velilerin olması ise çok daha üzücü.

Şimdilik bu kadar. Siz ne düşünüyorsunuz bilemem. Ancak tüketim toplumunda kitap okumanın gösteriş için yapılması beni çok üzüyor. Diğer yandan her kitaba kutsal muamalesi yapılması da… Kaliteli okumak amacımız olmalı sanırım. Hoşçakalın…

The post Çocuk Kitapları first appeared on Kedi Güncesi.

Steiner’e göre çocuklar 0-7 yaş arasında doğa kanunlarına uygun bir şekilde büyürler. Onlar adeta kutsal bir giysiye bürünmüş haldedirler. Henüz ruh, beden ve can birbirinden ayrı değildir. Bize düşen görev çocuğun giydiği bu giysiyi korumak, onu doğa kanunlarına uygun , özgür ruhsal aktivitelerle  desteklemektir. Bu dönemde çocuk dışarıdan aldığı her şeyi içselleştirip kendi içinde tekrar tekrar yaratır. Adeta bir heykeltraş gibi kendi özünü biçimlendirir .

7 yaş birçok açıdan çok önemlidir. Çünkü ruh,tin ve vücut birliğinin bir meyvesi olarak dişler  çıkar. Bu, Steiner ‘e göre büyümenin zirvesidir ve hayatın hiçbir döneminde artık bu üç element bir araya gelmez. İçsel ruh aktivitesi olan düşünce gelişince onu ifade edebilmesi için konuşma gereklidir ve ikinci dişler ortaya çıkar. Çocuk artık erken dönemdeki gibi vücuduyla değil ruhuyla konuşur. İşte tam da burada, önemli olan çocukluktaki gibi hem fiziksel hem de ruhsal düşünme ve eylemde bulunmayı tüm hayatboyu yapar hale getirmektir. Peki bu nasıl mümkün?

Draw the intellectual out of the artistic!

Antik Yunanlar jimnastikte ileri düzeydeydiler. Bu aktiviteyi sanatsal bir ruhla yapıyorlardı. Steiner’e göre fiziksek aktiviteler alışkanlıklara dönüşürse bu hafızanın ve zekanın gelişmesine  katkı sağlar. Yani yapılan aktivite akılla birleştirilip alışkanlığa dönüşmeli. Yine Yunanların dans ve güreşteki becerileri buna bir örnektir. Dans ve güreşte beyinsel aktivite kaslara iletilir. Ölçü ve ritim gerektiren bu iki aktivite nefes ve kan dolaşımını düzenler. Bu da ruh ve beden sağlığına katkıda bulunur. Ritmik öğrenme bu bağlamda çok önemlidir. Ritmik bir şekilde öğrendiğimiz durumlar daha kalıcıdır. Kelime öğretiminde ‘eurythmy’ de buna dayanır.

Don’t lose the spirit of the word!

Bu dönemde eğitime ruh katmalıyız çünkü beden ve ruhun henüz ayrılmadığı çocuklarda fiziksel olarak onlara verilen  her türlü hasar veya yarar ruhlarını da etkiler.

7-14 yaş arasında ise çocuk doğanın etkisi altında özgür ruhsal aktiviteler geliştirir. Ve öğretmenini örnek alır. Öğretmenin göreviyse düşünceyi vücut aktiviteleriyle ortaya çıkarmaktır. Çünkü artık yeni çıkan dişler düşünceyi temsil eder.

İleri yaşlar ve dersler hakkındaki yorumları  bir sonraki yazımda anlatacağım. Sevgiyle…

The post Eğitim Üzerine Okumalar first appeared on Kedi Güncesi.

İdil’e burada öğreteceğimiz hiçbir şey yok. Seneler sonunda bizim de bu şehre dair inancımız ve sevgimiz kalmadı artık. Eğer işlerimiz iyi giderse buradan taşınmayı düşünüyoruz. Elveda Kasım ve elveda 2018…

…Burası gibi değil, gideceğim memleket

Denizi ayrı deniz havası ayrı hava…

The post Sweet November 2 first appeared on Kedi Güncesi.

-Antoine de Saint Exupery, Küçük Prens

Anthony Burgess’in ünlü romanı Otomatik Portakal’ın kahramanı Alex, hapisten çıkmak için koşullanma yoluyla kötü davranışlarından kurtulmaya karar verir. Ancak Alex’in artık iyiyi seçme nedeni bu seçimi yapabilecek ayrımda iyiyi tercih etmesi değil bunu yapmak zorunda kalmasıdır. Bu durum onu insan olmaktan çıkarıp adeta herkes tarafından tekmelenen bir sokak köpeğine dönüştürür.Her ne kadar işlediği tüm acımasız suçları bilsek de Alex için üzülürüz. Ne de olsa bir insan böyle bir muameleyi haketmez. Bir hayvanın başına gelen günlük ve olağan olarak karşıladığımız şeyler Alex’in başına geldiğinde bizi sarsar. Peki neden böyle? Bizi hayvanlardan ayıran zekamızdır ve içgüdülerden ziyade kendi yaptığımız bilinçli seçimlerimizdir, evet, fakat hayvanlarla olan ilişkilerimizde de onları acıdan ve bilinçten muaf varlıklar olarak ele almak, onların üzerinde hak iddia etmek neye dayanır?  Hayvan hakları savunucusu ve filozof Peter Singer ‘Hayvan Özgürleşmesi’ adlı kitabında hayvan özgürleşmesinin nasıl ve neden ‘insan’ özgürleşmesi demek olduğunu ve hayvan dostlarımızın nasıl her şeyin farkında olup acı çekebildiğini anlatıyor.

Bazı hayvan türlerinin (insansımaymunlar, köpekler gibi…) insan yavrularından daha üstün bir bilince sahip olduğu bilinmekte. Örneğin zihinsel engelli bir bebeğin mi yoksa bir köpeğin mi deneylerde kullanılması sizi dehşete düşürür? Cevap ikisi de olmalıdır. Bu durumda acı algısı ortaya çıkıyor. Yazar, bu bağlamda şöyle bir yargıya varıyor: “Kendi türümüzün üyelerine uygulansa bizi isyan ettirecek bir acımasızlık başka bir türün üyelerine uygulandığında bunu hoşgörüyle karşılıyoruz.”

Zeka olarak üstün olmamız , bize hayvanlar üzerinde sınırsız bir güç veriyor.Zekanın değil de üstün görme ya da uçma becerilerinin önemli kabul edildiği bir dünyada da hayvanlar bize mi efendilik edeceklerdi? Oysa Thomas Jefferson’ın bir mektubunda belirttiği gibi bu kölelikten başka bir şey değildir:

Kitabın en çarpıcı bölümleri de hayvanlar üzerinde yapılmış ve yapılagelen acımaz deneyler. TNT yedirilen köpekler, hayat boyu tel kafeslerde tutulan maymunlar, gözyaşı bezleri olmadığı için gözlerine damlatılan kimyasalları atamayıp sabitlendirildikleri raflarda can çekişen tavşanlar bunlardan birkaçı. İlaç, tıp ve kimyasal ürünlerin kullanıldığı deneylerin yanısıra askeri deneyler de oldukça dikkat çekici. Sinir gazına ve radyasyona maruz bırakılan maymun deneyleri yıllarca alenen ve devlet desteğiyle yapılmış.

Kitapta okuduğum deneylerin belki de en acımasızı Wisconsin Primat Araştırmaları Merkezinden Prof. H. Harlow’un maymunlarla yaptığı ‘anne yoksunluğu’ deneyleriydi. Maymunlarda psikopatoloji yaratmak isteyen deneylerde maymunlar hayatları boyunca tecrit ediliyor, diğer maymunlarla zorla ilişkiye sokuluyor ve doğurdukları bebeklerden hemen ayrılıyorlardı. Kendi deyimiyle ‘harika’ fikirlerinden biri olan, maymunların bezden yapılmış annenin yerini tutan ve sonra canavara dönüşen nesnelere bağlanmalarını sağlayıp onlarda depresyon yaratan ‘canavar anne’ deneyini şöyle anlatıyor: 

Bu vahşetin görebildiğimiz çok az br bölümü sadece. Peki tüm bu deney sonuçları ne işe yaradı ve bizim yaşam süremizi ve kalitesini artırmada nasıl bir etkiye sahip? Yazarın elde ettiği sonuçları şöyle özetleyebiliriz:

• Çoğu deney sonucu yayınlanmıyor.
• Deney sonuçları- bazen araştırmacıların da kabul ettiği gibi- önemsiz, anlamsız ya da bariz sonuçları ortaya koyuyor.(Anne şefkatinden uzak kalan çocukların bütün yaşamı ve karakterinin bundan etkilendiğinin ‘doğrulanması’ gibi..)
• Deneyler insanlar hakkında hiçbir şey öğretemez.Binlerce hayvanın yıllarca zorla sigara solutulmasına rağmen , tütün kullanımı ve akciğer kanseri arasındaki bağlantı ‘insanlar’ üzerindeki klinik gözlemlere dayanarak kuruldu. Ya da penisilinin hayvanlar için ölümcülken insanlarda iyileştirici etkiye sahip olması gibi.

Peki hayvan özgürleşmesi nasıl insan özgürleşmesi demek oluyor? Eğer kendi varlığının bilincinde olan ve acı çeken tüm varlıklara karşı davranışlarımızda bir değişikliğe gider ve türcülükten vazgeçip getireceğimiz standartların nedenlerini de halka açıklarsak bu durumu farklı bir yöne çekebiliriz. Çünkü insanların refah seviyesinin artması günümüzde daha çok et tüketimini beraberinde getiriyor. Bunun sonucunda:

• Hayvan acı çeker.
• Tüketicinin sağlığı bozulur.
• Çevre tahribatına neden olur.
• Gıda üretimi azalır.
• Açlık ve yetersiz beslenme artar. 

Kısacası et tüketiminin ortadan kalkmasıyla hem hayvan hem de her anlamda insan özgürleşir.

Not: ‘Hayvan Özgürleşmesi’ nin ‘Bütün Hayvanlar Eşittir’  ve “Araştırma Araçları “adlı bölümlerinden derlenip yorumlanmıştır. Diğer bölümler için güncemi takip edebilirsiniz.

visual sources:jd ardiansyah

The post Hayvan Özgürleşmesi-1 first appeared on Kedi Güncesi.

İlk kedisi Mısır onu bulduğunda tam 42 yaşındaymış Haydar Ergülen. Bu durum için “Bir ‘sonradan sevme’ hali vardır ki, aşka tekabül eder” diyor şair. 25 yaşında ilk kez bir kedi tarafından sevildikten sonra ne kadar geç kaldım diye hayıflanırdım oysa ben. Kedisi Mısır’dan sonra insan ve kediyi ayırmamayı öğrenen Haydar Ergülen ‘i ben Üzgün Kediler Gazeli adlı eseriyle tanıdım . Nefesler, gazeller ve akrostişler kitabı ‘Üzgün Kediler Gazeli’  2008 Metin Altıok Şiir Ödülü’nün de sahibiymiş aynı zamanda.

Sokak kedileri, ilk kedisi Mısır , kızı Kiraz ‘a ve kendi kızı Nar’a adamış şair bu kitabını. Ama Nar daha doğmadan melek olmuş Mısır. Kedilerin insanın merhametine terk edilmiş olmalarından dolayı onlara karşı bir ilgi talebinden doğmuş bu kitap da.

Kitaba ismini veren şiir ‘Üzgün Kediler Gazeli ‘ ise yazarın arkadaşı Engin Turgut tarafından yazılmış.

Bu güzel hüzünlü kitap, kedilerin süslediği haikular, akrostişler ve çok sevdiğim kelime oyunlarıyla dolu. ‘Cam Alfabeler’ ve ‘Gam Heceler’ küçük tatlı/acı sürprizleri kitabın. Şairin kızı Nar da epey rol çalmış bu güzel şiirlerin içinde.

Aynı zamanda şairin Üzgün Kediler Gazeli adlı köşe yazısına da şuradan ulaşabilirsiniz:bkz.

Şairle ilgili güzel bir ropörtajı da şuradan okuyabilirsiniz: bkz.

sources:Valentine Kleyner, radikal, mevsimsiz

The post Üzgün Kediler Gazeli first appeared on Kedi Güncesi.

Bu olaydan 2 yy. sonra bir Pers şahı sonsuzluk bitkisini bulması için kendi hekimini Hindistan’a gönderir. Ancak hekim elinde sonsuzluk bitkisi yerine Pancha tantra ile çıkagelir ve bu kitabın en az sonsuzluk bitkisi kadar iyi olduğunu ve okuyan kişiye sonsuz erdem bahşedeceğini söyler. Böylece Pehlevice’ye çevrilen eser şahın sarayında özel bir şekilde muhafaza altına alınır.

Ancak eserin başından daha çok çeviri geçecek, şehir şehir ülke ülke gezecek, çevirmenlerin kalemleriyle değişecek, kısaltılıp genişletilecek, 50 farklı dile çevrilip küçük çocukların şaşkın ve meraklı bakışlarıyla okunacak,dilden dile aktarılıp türlü resim ve minyatürle süslenecektir. Ama çok daha önce kitap tam da şahın özel odasındayken Müslümanların Pers ülkesini istilasıyla yani 3 yy. sonra Pancha tantra bu kez Arapça’ya çevrilir. Ancak çeviri öyle büyüleyici bir şekilde yapılır ki yüzyıllar sonra bile Arap şiirinin en iyi örneklerinden biri sayılacaktır. Kitabın adı da bu çeviriyle değişir. Hikayelerin ana karakterleri olan iki çakalın ismi verilir kitaba: Kelile ve Dimne.  “Doğrunun ve dürüstlüğün” simgesi “Kelile” ile “yanlışın ve yalanın” simgesi “Dimne“. 

Kitabın aslı her ne kadar eğitici bir amaç taşısa da öyle eğlencelidir ki İslam dünyasının tüm folklorüne girer. Araplar’dan İspanya’ya taşınır. 13. yy.’da eski İspanyolca’ya çevrilir. İtalya’ya matbaanın gelmesinden sonra basılan ilk kitaplardan biridir. Yunanca, Almanca, Türkçe gibi birçok dile çevrildikten sonra 19. yy.’da tekrar Hintçe’ye çevrildiğinde binlerce yıl sonra Keşmir’de döngü tamamlanmış olur.

Kedi Güncesi’ne de bir kedi fablı yakışır. Küçük kedilerden feyz alan haylaz prensler okusun da büyüsün…

Kedi ile Fare

sources: waltonford, amimeforachange, Paullunde, vikipedi

The post Panchatantra first appeared on Kedi Güncesi.

Genç adam elinde yalnızca bir çantayla, tek başına, kafasına estiği şekilde seyahat ediyordu. Hedeflediği özel bir yer yoktu. Trenle seyahat ediyor, ilgisini çeken bir yer olduğunda orada iniyordu. Konaklayacak yer buluyor, şehri geziyor, istediği kadar orada kalıyordu. Canı sıkılınca yine trene biniyordu. Adamın tatilini geçirme tarzı buydu. Trenin penceresinden güzel bir ırmak görünüyordu. Kıvrıla Kıvrıla akan ırmak boyunca yeşil tepeler sıralanmıştı, eteklerinde küçük, sakin bir yere benzeyen bir şehir vardı. Eski taş köprü hala ayaktaydı. O manzara adamın ilgisi çekmişti. Orada lezzetli alabalık yiyebilirdi belki. Tren istasyonunda durunca genç adam çantasını alıp indi. Orada inen başka yolcu yoktu. O inince tren yeniden hareket etti. İstasyonda görevli yoktu. Pek kullanılmayan bir istasyondu  herhalde.

Genç adam taş köprüden geçerek şehre kadar yürüdü. Şehir sessizdi. Hiçbir yerde insan görünmüyordu. Tüm dükkânların kepenekleri kapalıydı, resmi dairelerde de insan yoktu. Şehirdeki tek otelin resepsiyonunda da kimsecikler görünmüyordu. Zili çaldığı halde, kimse çıkıp gelmemişti. Tamamen ıssız bir şehir gibi görünüyordu. Belki de herkes bir yerlerde öğle uykusuna yatmış da olabilirdi. Fakat henüz saat sabahın 10’uydu. Öğle uykusuna yatmak için vakit erkendi. Yoksa bir nedenle, insanlar bu şehri terk mi etmişlerdi acaba? Her halükârda ertesi sabaha kadar başka tren gelmeyecekti ve orada gecelemekten başka çaresi yoktu. Genç adam amaçsızca yürüyerek zaman öldürdü.

Fakat gerçekte orası kedilerin şehriydi. Günbatımı yaklaşınca taş köprüden geçen çok sayıdaki kedi şehre doluştular. Farklı renklerde, farklı türden kedilerdi. Normal kedilerden oldukça büyüklerdi, ama yine de kediydiler. Genç adam bu manzarayı görünce şaşırıp, telaşla şehrin tam ortasındaki çan kulesine çıkarak saklandı. Kediler alışkın hareketlerle dükkânların kepenklerini açtılar, hatta resmi dairelerin masalarına oturup her biri kendi işlerini yapmaya başladılar. Bir süre sonra daha fazla sayıda kedi aynı köprüden geçerek şehre geldi. Kediler mağazalara girerek alışveriş yapıyor, resmi dairelere girerek işlerini hallediyor, oteldeki restoranda yemek yiyorlardı. Meyhanede bira içiyor, neşeli kedi şarkıları söylüyorlardı. Akordeon çalanı da vardı, ona ayak uydurarak dans edenlerde. Kediler gece görüşüne sahip olduklarından ışığa hiç ihtiyaçları yoku, ama o gece dolunay şehrin her tarafını aydınlattığından genç adam çan kulesinin tepesinden o manzaranın bir kısmını net bir şekilde görebiliyordu. Gün ağarmasıyla birlikte kediler dükkânları kapatıp, her biri işlerini bitirip, usulca köprüden geçerek geldikleri yere döndüler. Günün ağarmasıyla birlikte kediler ortadan kaybolup da şehri yine ıssızlaşınca, genç adam aşağıya indi, oteldeki bir yatağa girip uykuya daldı. Karnı acıkınca otelin mutfağında kalan ekmekleri ve balığı yedi.

Sonra ortalık kararmaya başlayınca tekrar çan kulesine çıkarak gizlendi, gün ağarana kadar kedilerin hareketlerini gözlemdi. Tren öğleden önce ve akşamüzeri gelip kısa bir süre sonra istasyonda duruyordu. Öğleden önceki trene binecek olursa daha ileriye gidebilir, öğleden sonraki trene binecek olursa geldiği yere dönebilirdi. Şehrin istasyonunda bir kişi bile inmiyor, trene binen de olmuyordu. Fakat yine de tren düzenli bir şekilde istasyonda duruyor, bir dakika sonra hareket ediyordu. Bu yüzden isterse binip, bu tuhaf kedi şehrini ardında bırakabilirdi. Fakat genç adam öyle yapmadı. Genç ve meraklıydı. İhtiraslı ve maceraperest bir yanı da vardı. O tuhaf kedi şehrini biraz daha görmek istiyordu. Ne zaman ve ne şekilde orası kediler şehri haline gelmişti acaba? Şehrin nasıl bir örgütlenmesi vardı? Kediler orada ne yapıyorlardı? Mümkünse öğrenmek istiyordu. Böylesine garip bir yeri kendisinden başka görme şansı olan yoktu herhalde.

Üçüncü günün akşamı çan kulesinin altındaki meydanda bir patırtı koptu. “Sanki insan kokusu geliyor gibi” dedi kedilerden biri. “Haklı olabilirsin. Şu birkaç gündür tuhaf bir koku alıyorum sanki” dedi bir başkası burnunu oynatarak. “Aslında benim içimde de öyle bir his var” diye onlara katılan da oldu. “Fakat, çok tuhaf, buraya hiç insan gelmez” dedi bir başkası. “Evet, elbette. İnsanların bu kedi şehrine girmelerine imkan yok. Fakat insan kokusunun geldiği de kesin.”

Kediler birkaç gruba ayrılarak, sivil savunma birlikleri gibi şehri köşe bucak aramaya başladılar. İşi ciddiye aldıklarında kedilerin burnu hassaslaşıyordu. Kokunun geldiği noktanın çan kulesi olduğunu bulmaları çok zaman almadı. Yumuşak patileriyle çan kulesi merdivenleri pıtır pıtır tırmandıklarını duyabiliyordu genç adam. Hapı yuttum, diye düşündü. Kediler insan kokusuyla feci halde heyecanlanmış, öfkelenmiş gibiydiler. Uzun sivri tırnakları ve keskin beyaz dişleri vardı. Dahası bu şehir insanların ayak basmaması gereken bir yerdi. Yakalandığında başına neler geleceğini bilmiyordu, ama onların sırrını öğrendiği için bu şehirden de sağ çıkabileceğini sanmıyordu. Üç kedi çan odasına kadar tırmanıp etrafı kokladılar. “Tuhaf” dedi birisi uzun bıyıklarını titreterek. “Koku var, ama insan yok. Gerçekten tuhaf.” dedi bir diğeri. “Nihayetinde burada kimse yok. Başka yerlere bakalım. Fakat çok anlamsız.” Sonra kediler başlarını eğerek çekip gittiler. Merdivenlerden inerken duyulan ayak sesleri gecenin karanlığında kayboldu. Genç adam rahat bir nefes almıştı, ama o da bir anlam verememişti. Ne de olsa kedilerle dar bir mekanda burun burunaydı.

Gözden kaçırmalarına imkan yoktu. Buna rağmen kediler nedense onu görememişlerdi. Genç adam elini gözünün önüne tuttu. Elini görebiliyordu. Şeffaflaşmış falan değildi. Tuhaftı. Yine de sabah olduğunda istasyona gidip öğleden önceki trenle bu şehirden ayrılmaya karar verdi. Orada kalması artık tehlikeli olacaktı. Şansının daha ne kadar yaver gideceğini bilemiyordu. Fakat ertesi gün öğleden önceki tren istasyonda durmadı. Adamın gözlerinin önünde hız kesmeden öylece geçip gitti. Öğleden sonraki trende durmadı. Adam makinist bölmesinde makinisti görebiliyordu. Pencerelerde de yolcuların yüzleri vardı. Fakat durmaya yeltenmemişti bile. İnsanlar treni bekleyen genç adamı görmüyor gibiydi, belki de istasyonu bile görmüyorlardı. Öğleden sonraki trenin ardından bakıp gözden kaybolmasını izlerken, etraf o ana kadar hiç olmadığı kadar sessizliğe gömüldü. Sonra güneş batmaya başladı. Artık kedilerin ortaya çıkmaya zamanıydı. Genç adam burada yitip gittiğini anlamıştı. Orası kedilerin şehri falan değildi. Nihayet fark etmişti. Orası, onun yitip gitmesi gereken yerdi. O yer, genç adam için hazırlanmış, bu dünyaya ait olmayan bir yerdi. Dahası tren, onun ait olduğu dünyaya geri götürmek için o istasyonda bir daha asla durmayacaktı.

sources: Harry Gruyaert

The post Kediler Şehri first appeared on Kedi Güncesi.

diyor Oya Baydar romanın ilk sayfalarında. Geçen hafta incelediğimiz White God filmine benzer biçimde bu seferki kahramanlarımız kediler. Hani kedili bir eve gittiğinizde şöyle bir koklar ya pisiler sizi önce… Bu kitapta da kediler koku mektupları aracılığıyla haberleşiyorlar. Küçük burunlar küçük rayihalarla titreşiyor, mutlu oluyor ya da üzülüyor. Siz de belki farkında olmadan evinizdeki kedinizin mektubunu taşıyor olabilirsiniz ayakkabınızda ya da çantanızın püskülünde, kim bilir?

’80 döneminde Almanya’ya sığınmak zorunda kalan, 12 yıl sürgünde yaşayan Oya Baydar, kedi sembolünü kullanarak o dönemin sürgün yaşamlarını betimlemiş Kedi Mektupları’nda. Romanda kedileriyle gurbette yaşayan insanların evlerine/memleketlerine duydukları özlem anlatılıyor. ‘Kedi evine, köpek sahibine bağlıdır.’ diyor romanda. Evin yaşlı kedisi Nina da bu yüzden, sahiplerinin eski kedilerini neden özlediklerini anlamaya çalışıyor bir bölümde:

Kediler, mektuplarda sahiplerinin diğer davranışları üzerine de kafa yoruyorlar. Neden sahipleri hep böyle hüzünlüdür ki sanki?

Romanın başlarında Nina, sahiplerinin üzgün hallerini kendi köpek deneyimi gibi görmeye çalışır. Ancak bir türlü de empati kuramaz; “Şurada bir kentte bir duvar yıkıldı diye iki yıldır bütün huzurları kaçtı evdekilerin.” Evde kullanılar bazı kelimeler de yabancıdır kediler için:

Romanın sonlarına doğru anlıyoruz ki, kediler insanlara ne kadar yaklaşır onların dünyalarına ne kadar girerlerse mutsuz olmaya başlıyorlar. ” Biz hayatımızı yaşarız oysa insanlar hayatlarıyla dövüşürler” diyen kedi de ne güzel anlatır olayı aslında. Kediseverleri hem gülüp hem ağlatan Kedi Mektupları, kedi patileriyle kalbinize bir mühür vuracak.

Tüm kedilerin kara kışı atlatıp Aşk mevsimini görmesi dileğiyle…

The post Kedi Mektupları first appeared on Kedi Güncesi.

The post Kedi bir Umut’tur first appeared on Kedi Güncesi.